काठमाडौं । रसुवा बाढीपछि माथिल्लो त्रिशूली–१ जलविद्युत् आयोजनामा फसेका व्यक्तिका आफन्त घटनास्थलतर्फ गएका छन्। आयोजनामा फसेकाहरूको अवस्थाबारे स्पष्ट जानकारी दिन माग गर्दै काठमाडौंको थापाथलीस्थित नेपाल वाटर एन्ड इनर्जी डेभलपमेन्ट कम्पनी (एनडब्लूईडीसी)को कार्यालयमा धर्ना दिएका आफन्तहरू कम्पनीसँग सहमति भएपछि घटनास्थलतर्फ गएका हुन्।

आफन्तहरूलाई दुई वटा हेलिकप्टरमार्फत आयोजनास्थलतर्फ लगिएको हो। उनीहरूले घटनास्थल पुगेर आफ्ना आफन्तको अवस्था, भइरहेको खोज तथा उद्धारको प्रगति र बाढीबाट आयोजनास्थलमा भएको क्षतिको प्रत्यक्ष अवलोकन गर्नेछन्।

यसअघि परिवारजनले पाँच दिनसम्म पनि आफ्ना आफन्तको अवस्थाबारे यकिन जानकारी नपाएको भन्दै कम्पनी कार्यालयमा धर्ना दिएका थिए। उनीहरूले ‘जीवित भए उद्धार गर्न र नभए शव उपलब्ध गराउन’ माग गर्दै तत्काल घटनास्थलको वास्तविक अवस्था देखाउन कम्पनीसँग आग्रह गरेका थिए।

खोज तथा उद्धारमा सहकार्य गर्ने सहमति

कम्पनी र पीडित पक्षबीच भएको सहमतिअनुसार खोज तथा उद्धारका लागि हेलिकप्टर र उद्धार टोली उपलब्ध गराउने तथा प्रभावित क्षेत्रमा जान आवश्यक यातायातको व्यवस्था गर्ने जिम्मेवारी कम्पनीले लिएको छ।

उद्धार तथा खोजीका लागि घटनास्थल जाने आफन्तको खर्चसमेत कम्पनीले बेहोर्ने सहमति भएको छ।

त्यस्तै, आयोजनामा कार्यरत सम्पूर्ण कर्मचारीको अवस्थाको विवरण पीडित पक्षलाई उपलब्ध गराउने, घटनाको दिनको सीसीटीभी फुटेज उपलब्ध गराउने र कम्पनीले तत्काल तयार गर्ने कार्ययोजना (एक्सन प्लान) पीडित पक्षलाई उपलब्ध गराउने सहमति भएको छ।

आवश्यकताअनुसार सरकारी संयन्त्रसँग समन्वय गर्ने तथा घटनासँग सम्बन्धित विवरण पीडित पक्षलाई उपलब्ध गराउने पनि सहमतिमा उल्लेख छ। कम्पनीले सामाजिक सञ्जालमार्फत घटनासम्बन्धी सूचना सार्वजनिक गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।

पाँच दिनसम्म जानकारी नदिएको आफन्तको आरोप

आफन्तहरूले बाढी आएको दिनदेखि नै कम्पनीले आयोजनास्थलमा रहेका व्यक्तिको अवस्थाबारे पर्याप्त जानकारी नदिएको आरोप लगाउँदै आएका थिए। कर्मचारी तथा कामदारको अवस्थाबारे स्पष्ट विवरण सार्वजनिक नगरिँदा आफूहरू थप अन्योलमा परेको उनीहरूको गुनासो थियो।

आफन्तहरूका अनुसार कम्पनीबाट पाँच दिनसम्म पनि आश्वासन मात्रै प्राप्त भएको थियो। आयोजनाको सुरुङ तथा मैलुङ साइट कार्यालयमा रहेका व्यक्तिको अवस्था यकिन हुन नसकेपछि उनीहरूले कम्पनीको जिम्मेवारीमाथि प्रश्न उठाउँदै आएका थिए।

कम्पनीका अनुसार माथिल्लो त्रिशूली–१ आयोजनामा ५७६ जना कामदार कार्यरत थिए भने मैलुङस्थित साइट कार्यालयमा ७५ जना थिए।

आफन्तहरूले घटनास्थलमै पुगेर आफ्ना मान्छे कहाँ र कस्तो अवस्थामा छन् भन्ने प्रत्यक्ष जानकारी लिन पाउनुपर्ने माग गर्दै आएका थिए।

हेलिकप्टर उडानमा सरकारी अनुमति समस्या

कम्पनीले उद्धारका लागि हेलिकप्टर तयारी अवस्थामा राखिएको भए पनि उडानका लागि आवश्यक सरकारी अनुमति नपाएको दाबी गरेको थियो। कम्पनीका एक कोरियन प्रतिनिधिले उद्धारका लागि पाँच वटा हेलिकप्टर तयारी अवस्थामा रहेको बताएका थिए।

कम्पनीसँग सहमति भएपछि भने प्रभावितका आफन्तलाई नै घटनास्थलमा लगेर वास्तविक अवस्था देखाउने बाटो खुलेको छ। सोही सहमतिअनुसार दुई वटा हेलिकप्टरमार्फत उनीहरूलाई आयोजनास्थलतर्फ पठाइएको हो।

अब आफन्तहरूले घटनास्थलमा रहेका उद्धार टोली, कम्पनीका प्रतिनिधि तथा आयोजनामा कार्यरत व्यक्तिको अवस्थाबारे प्रत्यक्ष जानकारी लिनेछन्। साथै, बाढीले आयोजनास्थलमा पुर्‍याएको क्षति र भइरहेको खोज तथा उद्धार कार्यको समेत अवलोकन गर्नेछन्।

२१६ मेगावाटको आयोजना प्रभावित

माथिल्लो त्रिशूली–१ नुवाकोटमा निर्माण भइरहेको २१६ मेगावाट क्षमताको जलविद्युत् आयोजना हो। बाढीपछि आयोजनाको सुरुङ तथा मैलुङ क्षेत्र प्रभावित बनेको थियो।

आयोजनामा कार्यरत व्यक्तिको अवस्थाबारे स्पष्ट जानकारी आउन ढिलाइ भएपछि परिवारजनमा आक्रोश बढेको थियो। कम्पनीसँग भएको पछिल्लो सहमतिले भने आफन्तलाई घटनास्थलमै पुगेर वास्तविक अवस्था बुझ्ने अवसर दिएको छ।