एजेन्सी । पछिल्लो समय सामाजिक सञ्जालमा ८० को दशकको शैली झल्किने एआईबाट निर्मित तस्बिर पोस्ट गर्ने ट्रेण्ड तीव्र रूपमा फैलिएको छ। प्रयोगकर्ताहरूले केही मिनेटमै आफ्ना तस्बिरलाई विभिन्न शैलीमा रूपान्तरण गरी सामाजिक सञ्जालमा साझा गरिरहेका छन्।
विशेषगरी चेरी–रातो रंग तथा पुरानो शैलीको लुक भएका एआई तस्बिरले सामाजिक सञ्जालमा व्यापक लोकप्रियता पाइरहेको छ। तर, मनोरञ्जनका लागि चलिरहेको यस्तो ट्रेण्डले व्यक्तिगत गोपनीयता र साइबर सुरक्षासम्बन्धी जोखिमसमेत बढाउन सक्ने विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन्।
वायर्ड पत्रिकामा प्रकाशित एक रिपोर्टअनुसार, एआई च्याटबटमा जथाभावी व्यक्तिगत तस्बिर अपलोड गर्दा प्रयोगकर्ताले आफूले सोचेभन्दा धेरै जानकारी डिजिटल प्रणालीमा पठाइरहेको हुन सक्छ।
सामान्य रूपमा एउटा फोटो मात्र अपलोड गरेको जस्तो देखिए पनि तस्बिरमा विभिन्न प्रकारका डिजिटल सूचना समावेश हुन सक्छन्। उदाहरणका लागि फोटो कहिले खिचिएको थियो, कुन उपकरणबाट खिचिएको थियो र कतिपय अवस्थामा कहाँ खिचिएको थियो भन्ने विवरण मेटाडाटाका रूपमा फोटोमा रहन सक्छ।
त्यसैगरी, व्यक्तिको अनुहार आफैंमा विशिष्ट जैविक पहिचान भएकाले अनुहारसम्बन्धी जानकारी पनि संवेदनशील डाटाका रूपमा प्रयोग हुन सक्छ।
वायर्डको रिपोर्टमा अबुधाबीस्थित साइबर सुरक्षा विशेषज्ञ क्रिस्टिना पोपरले एआई च्याटबटमा तस्बिर अपलोड गर्दा विभिन्न तहका सूचना एकैपटक संकलन हुन सक्ने बताएकी छन्।
उनका अनुसार फोटो अपलोड गर्ने प्रक्रियामा प्रयोग हुने सेवा तथा प्रणालीअनुसार आईपी एड्रेस, डिभाइससम्बन्धी विवरण र अन्य प्राविधिक जानकारीसमेत संलग्न हुन सक्ने जोखिम रहन्छ।
फोटो अपलोड गरेपछि डाटा कहाँ रहन्छ?
एआई सेवामा तस्बिर अपलोड गरिसकेपछि मूल फाइल कति समयसम्म कम्पनीको प्रणालीमा रहन्छ भन्ने कुरा सम्बन्धित कम्पनीको डाटा रिटेन्सन नीतिमा निर्भर गर्छ।
एआई कम्पनीहरूले प्रयोगकर्ताका च्याट, अपलोड गरिएका फाइल र अन्य सामग्री निश्चित अवधिसम्म सुरक्षित राख्न सक्छन्। त्यसैले कुनै सेवा प्रयोग गर्दा त्यसको गोपनीयता नीति र डाटा भण्डारणसम्बन्धी व्यवस्था बुझ्नु महत्वपूर्ण हुन्छ।
रिपोर्टले एआई च्याटबटमा अपलोड भएका तस्बिर तथा अन्य डाटाका आधारमा प्रयोगकर्ताको डिजिटल प्रोफाइल निर्माण हुन सक्ने जोखिम पनि औंल्याएको छ।
यस्ता सूचनाबाट व्यक्तिको रुचि, व्यवहार, बानी तथा पेसासम्बन्धी विभिन्न विवरण अनुमान गर्न सकिने सम्भावना हुन्छ। यस्तो प्रोफाइलिङले लक्षित विज्ञापन तथा अन्य डिजिटल सेवामा प्रयोगकर्ताको व्यवहार ट्र्याक गर्ने सम्भावना बढाउन सक्छ।
ट्रेण्डमा सहभागी हुँदा सावधानी आवश्यक
एआई एप वा च्याटबट प्रयोग गर्नु आफैंमा असुरक्षित हो भन्ने निष्कर्ष निकाल्न नमिल्ने भए पनि व्यक्तिगत तस्बिर र संवेदनशील जानकारी अपलोड गर्दा सावधानी अपनाउनु आवश्यक रहेको विज्ञहरूको सुझाव छ।
विशेषगरी अनावश्यक रूपमा व्यक्तिगत फोटो एआईमा अपलोड नगर्ने, सेवा प्रयोग गर्नुअघि त्यसको गोपनीयता तथा डाटा रिटेन्सन नीति पढ्ने र आवश्यक नभएका पुराना च्याट तथा फाइल हटाउने बानी अपनाउन सुझाव दिइएको छ।
सामाजिक सञ्जालमा लोकप्रिय बनेका एआई फोटो ट्रेण्ड रमाइलो र आकर्षक भए पनि त्यसका लागि व्यक्तिगत गोपनीयताको मूल्य चुकाउनुपर्ने अवस्था नआओस् भन्नेमा प्रयोगकर्ता सचेत हुनुपर्ने देखिन्छ।
