काठमाडौं —
नेपाल–चीन सीमा क्षेत्रमा पहिरोका कारण बनेको अस्थायी ताल फुटेपछि चीनले तिब्बततर्फ जारी उद्धार तथा खोजी कार्य अस्थायी रूपमा रोकेको छ।
चिनियाँ सञ्चारमाध्यमका अनुसार अस्थायी ताल फुटेसँगै तल्लो तटीय क्षेत्रमा थप बाढीको जोखिम बढेपछि उद्धार कार्य तत्कालका लागि रोकिएको हो। नदीको बहाव बढ्न सक्ने र आसपासको भूभागमा थप जोखिम उत्पन्न हुन सक्ने आकलनपछि उद्धार टोलीलाई समेत सावधानी अपनाउन निर्देशन दिइएको बताइएको छ।
नेपाल प्रहरीले पनि तिब्बततर्फ बनेको अस्थायी ताल फुटेको जानकारी दिँदै उद्धार तथा राहत कार्यमा खटिएका सुरक्षाकर्मी र सर्वसाधारणलाई सुरक्षित स्थानमा सर्न अपिल गरेको छ।
ताल फुटेसँगै नदीको बहावमा परिवर्तन आउन सक्ने र तल्लो तटीय क्षेत्रमा पुनः ठूलो बाढीको जोखिम देखिएपछि चीनले तिब्बत–नेपाल सीमा क्षेत्रमा आएको विनाशकारी आकस्मिक बाढीपछि लेभल–४ आपत्कालीन सतर्कता जारी गरेको जनाएको छ।
चिनियाँ पक्षका अनुसार दुई नदीको संगम क्षेत्रमा नयाँ अवरोध ताल बनेको छ। उक्त तालमा पानीको मात्रा निरन्तर बढ्दै गएमा फेरि फुट्न सक्ने जोखिम रहेकाले आसपासका क्षेत्रलाई उच्च सतर्कतामा राखिएको छ।
अस्थायी तालको हवाई सर्वेक्षण
अस्थायी तालको अवस्था र सम्भावित जोखिमबारे अध्ययन गर्न चीनले इन्जिनियर तथा प्राविधिक टोली परिचालन गरेको छ। टोलीले हवाई सर्वेक्षण तथा थ्री–डी मोडलिङमार्फत तालको आकार, पानीको मात्रा, बाँधको अवस्था र फुट्ने सम्भावनाबारे अध्ययन गरिरहेको बताइएको छ।
जोखिम मूल्यांकनपछि सम्भावित बाढीको प्रभाव र त्यसबाट बच्न आवश्यक थप कदमबारे निर्णय लिइने चिनियाँ पक्षले जनाएको छ।
चीनमा बाढी तथा प्राकृतिक विपद्सँग सम्बन्धित आपत्कालीन अवस्थालाई चार तहमा वर्गीकरण गरिन्छ। लेभल–१ सबैभन्दा गम्भीर र लेभल–४ तुलनात्मक रूपमा न्यून स्तरको आपत्कालीन सतर्कता मानिन्छ। हाल जारी गरिएको लेभल–४ सतर्कताले सम्भावित जोखिमप्रति निगरानी र तयारी बढाइएको संकेत गर्छ।
नेपालतर्फ भने पछिल्लो बाढी र पहिरोका कारण रसुवा, नुवाकोट तथा आसपासका नदी तटीय क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको छ। सीमा क्षेत्रमा पानीको बहाव, नयाँ अवरोध ताल निर्माण र पुनः फुट्न सक्ने सम्भावनाले जोखिम थपिन सक्ने भएकाले नदी आसपासका बस्तीमा निरन्तर निगरानी र सतर्कता आवश्यक देखिएको छ।
