काठमाडौं । युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रुससँगको युद्ध अन्त्यका लागि रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग प्रत्यक्ष वार्ता गर्न आफू तयार रहेको बताएका छन्।
शनिबार सार्वजनिक भएको जर्मन प्रसारक डोयचे भेलेसँगको अन्तर्वार्तामा जेलेन्स्कीले आगामी डिसेम्बरमा अमेरिकाको मियामीमा हुने जी–२० शिखर सम्मेलनमा पुटिनसँग भेटेर वार्ता गर्न आफू तयार रहेको बताएका हुन्।
जी–२० सम्मेलनमा दुवै नेता सहभागी भए पुटिनसँग भेट्ने कि नभेट्ने भन्ने प्रश्नमा जेलेन्स्कीले आफू भेटका लागि तयार रहेको स्पष्ट पारे।
“हामी आउनुपर्छ। हामी भेट्नुपर्छ, कुरा गर्नुपर्छ र निर्णय गर्नुपर्छ,” उनले भने। उनका अनुसार वार्ताको उद्देश्य केवल संवाद गर्नु नभई ठोस परिणाम निकाल्नु हो।
तर क्रेमलिनले पुटिन जी–२० शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुने वा नहुने विषयमा अहिलेसम्म कुनै निर्णय नभएको जनाएको छ। रुसी समाचार संस्था तासका अनुसार क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले मियामी जाने विषयमा अहिलेसम्म टुंगो नलागेको बताएका छन्।
पेस्कोभले जेलेन्स्कीले पुटिनसँग भेट गर्न चाहे मस्को आउनुपर्ने रुसी अडानसमेत दोहोर्याएका छन्। उनका अनुसार पुटिनले यसअघि नै जेलेन्स्की मस्को आएमा भेट्न सकिने बताएका थिए।
अमेरिकाको पहलमा वार्ता पुनः सुरु गर्ने प्रयास
संयुक्त राज्य अमेरिकाले रुस र युक्रेनबीच लामो समयदेखि रोकिएको प्रत्यक्ष वार्ता पुनः सुरु गराउन प्रयास गरिरहेको छ।
अमेरिकी वार्ताकार स्टिभ विटकोफ र जारेड कुश्नरले हालै मस्को र किएभको भ्रमण गरेका थिए। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र पुटिनबीच पनि यसै साता युद्धका विषयमा टेलिफोन संवाद भएको थियो।
जेलेन्स्कीले अमेरिकी वार्ताकारहरूको मस्को र किएभ भ्रमणलाई सकारात्मक संकेतका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। उनका अनुसार संवादको प्रक्रिया सुरु हुनु नै महत्वपूर्ण विषय हो।
जेलेन्स्कीले सेप्टेम्बरको अन्त्यतिर अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पसँग भेट्ने योजना पनि सार्वजनिक गरेका छन्। वासिङ्टनले रुस र युक्रेनबीच प्रत्यक्ष वार्ता अघि बढाउन दुवै पक्षमाथि दबाब बढाउँदै आएको छ।
‘वार्ताका लागि युक्रेन अहिले बलियो अवस्थामा’
सम्भावित वार्ताअघि युक्रेनको अवस्थाबारे सोधिएको प्रश्नमा जेलेन्स्कीले युक्रेन अहिले गत वर्षको तुलनामा युद्धमैदानमा बलियो अवस्थामा रहेको दाबी गरे।
“हामीलाई लाग्छ कि हामीसँग अहिले वार्ताका लागि राम्रो स्थिति छ,” उनले भने।
किएभले यसै महिनाभित्र रुससँग वार्ता हुन सक्ने बताउँदै आएको छ। तर क्रेमलिनले वार्ताको स्थान र मितिबारे छलफल गर्न अझै चाँडो भएको प्रतिक्रिया दिएको छ।
रुस र युक्रेनबीच यसअघि भएका विभिन्न चरणका वार्ता निष्कर्षमा पुग्न सकेका छैनन्। दुवै पक्षबीच विश्वासको संकट कायमै छ भने आफ्नो अडान परिवर्तन गर्ने स्पष्ट संकेतसमेत देखिएको छैन।
हवाई आक्रमण बढ्दै
यसैबीच रुस र युक्रेनले पछिल्ला महिनाहरूमा एकअर्काविरुद्ध लामो दूरीका हवाई आक्रमण तीव्र बनाएका छन्। पछिल्ला आक्रमणमा सर्वसाधारणको समेत ज्यान गएको छ।
शुक्रबार राति भएका रुसी आक्रमणमा युक्रेनमा चार जनाको मृत्यु भएको स्थानीय अधिकारीहरूले बताएका छन्। दक्षिणी जापोरिज्झियामा दुई जना तथा मध्य युक्रेनको क्रिभी रिहस्थित अर्सेलरमित्तल कारखानामा दुई जनाको मृत्यु भएको बताइएको छ।
दक्षिणी बन्दरगाह सहर ओडेसामा भएको रुसी मिसाइल तथा ड्रोन आक्रमणबाट आवासीय भवनमा ठूलो क्षति पुगेको छ। उक्त आक्रमणमा ३५ जना घाइते भएको क्षेत्रीय गभर्नरले बताएका छन्।
जेलेन्स्कीले युक्रेनका सहयोगी राष्ट्रहरूसँग थप हवाई रक्षा प्रणाली र मिसाइल उपलब्ध गराउनसमेत आग्रह गरेका छन्। विशेषगरी अमेरिकी प्याट्रियट हवाई रक्षा प्रणालीका लागि आवश्यक इन्टरसेप्टर मिसाइल तत्काल आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।
अमेरिकासँग पर्याप्त मिसाइल उत्पादन क्षमता नभएकाले आपूर्ति चुनौतीपूर्ण बनेको जेलेन्स्कीले बताएका छन्। उनले युरोपेली सहयोगी राष्ट्रहरूबाट पनि थप सैन्य सहयोग आवश्यक रहेको बताएका छन्।
